Alfred George KOURIS OAM

Alfred George Kouris OAM…

Philanthropist, Patriot, Community Leader, Visionary, Educator, Playwright,

Journalist, Author, Businessman, Builder and Retailer.

 

From the 2013 biography written by Clancy Tucker,
journalist, author and human rights activist

Alfred Kouris was born in July 1927 at Halepa, in the Chania district of Crete, Greece. His father, Paul Kouris, was born in the island of Kefalonia, Greece in 1900 and worked for the National Bank of Greece in Chania. Paul’s father was a High Court Judge. Paul in Chania met Antigone – the daughter of the local magistrate, George Polioudakis from Sphakia – fell in love and decided to get married in 1922. They stayed in Crete until 1932. Then Alfred’s father was posted by the National Bank to Peloponisos, and finally in 1938 Paul and Antigone Kouris moved to Athens. Alfred (called Alfredos in Greek), had a sister Thalia, (a famous actress in the ’40s in the Greek Drama Theatre) who was also born in Chania in 1924 and a younger brother, George, who was born in Agios Nikolaos of Crete in 1932. Alfred finished his secondary education in Athens and Political Sciences in ‘Panteio University’, completed his two years national service in the Greek army and fell in love and married on the 6th of January 1954 to Efthymia loannidou, who was born in Athens.

In April 1955 their son Paul was born in Athens. Although Alfred was well educated, he could not get a job in the Navy and/or the Greek Foreign Office and decided to start a shirt manufacturing business with his wife under the name of ‘FAVORY SHIRTS’. Needless to say, the competition was so hard that in February 1956, Alfred and Efthymia (Mitsi) decided to immigrate to Australia and departed on the vessel ‘KYREINIA’.

On the 16th of March 1956 they arrived in Melbourne and two days later they started working at the famous ‘Pelaco’ factory in Richmond, cutting and making shirts. Within six months they bought their own brand new house in Glenroy, their own car, a little Morris Minor, and started their own business: ‘The Hellas Professional Training School for Clothing Machinists’ on the corner of Elizabeth St. & Lonsdale St. in a three-storey old city building, where the Myer Emporium is today located.

In 1958 they moved the Hellas School to 343 Elizabeth St. (corner of Latrobe St.), started another business under the name ‘Primo Clothing Pty Ltd’ and did very well.

In 1960 they brought Alfred’s mother from overseas and in 1961, his brother, George Kouris, with his wife Helen and one year old son, Paul from Greece and made him equal partner in ‘Primo Clothing’, making jerkins, waist-coats and casual wear. During that period his two daughters were born; Harriet in 1962 and Antigone in 1964. The business grew rapidly until 1964 when the economy started to go down and manufacturing was no longer profitable.

Alfred and George decided at this stage to start a retailing business. They rented a shop at 246 Swanston St. Melbourne, next to Stanley Young (Giannopoulos) in 1964, giving their new venture the name ‘ALFREDO’S MENSWEAR Pty Ltd’. By 1967 the retailing business was doing very well and by 1969 had opened 5 more stores.

That is how Alfred started his colourful career spanning five decades, making an extraordinary contribution to the Victorian community, fully understanding what it is like to come from a distant land and make Australia home.

Soon he became a Greek Community Leader, well known businessman, politician, journalist and publisher. He not only lived the life of the migrant, but delved into its psyche, extolled its virtues, and worked diligently to generate acceptance. Along the way, he sparked reforms that have re-shaped the way Victorians go about their daily lives. Inspired by his Greek upbringing, Alfred Kouris gave Melbourne ‘Late-Night Shopping’ with his campaign in the 1969-1970, as founder and

Chairman of the ‘Make Melbourne Brighter Committee’, revolutionising retail business, in the process of which, he was arrested and fined!

Besides business, he has been a great mover and shaker within the Greek community and Australian community in general, founding the Academy of Modern Greek and the Chair of Modern Greek at Melbourne University.

In the early 1980s, Alfred pushed for the end of archaic drinking laws with his same ‘Make Melbourne Brighter Committee’, which was re-organised by him with new young members, lawyers, journalists, shopkeepers and others with vision.

Alfred Kouris, as a Publisher and Editor of ‘NEOS PYRSOS’, the ‘New Torch Greek Newspaper’ and the ‘Omoyeneia’ Greek Magazine, from July, 1985 until April, 1993, worked hard to introduce Greek Migrants in particular, and all migrants in general, to stand in Local, State and Federal Government elections with the catch cry of a ‘FAIR GO’ for migrants. To set an example, he himself stood as an independent candidate in Victoria in the Senate Elections in 1970, in the Melbourne City Council Elections in 1972,1973 and 1974, and in the State Elections in 1976 as the Endorsed Liberal Candidate in Brunswick.

Alfred’s views on prejudice, regularly made headlines, and he was involved in many complex political, social and religious issues that the community at large faced, discussed and resolved. He was respected for his leadership, vision and determination to find a solution best for all.

He was President of the ‘Greek Orthodox Community of Mentone & District’ from 1962-1989, a foundation member of HACCI in 1984 and Vice-President in 1990-1992, and Vice-President of the ‘Victorian Federation of Greek Communities in 1987-1989, and Member of the ‘Festival Antipodes Executive Committee’ in 1988-89.

He was also a member of the Greek Orthodox Community of Melbourne and Victoria from 1958, and elected member of the Executive Committee of the said Community from 1991-1992.

His understanding of the migrant experience is encapsulated in the title of his book published in 1998 based on his life: “MIGRANT: The Blessing..and Misfortune…of Loving Two Countries!” It honours the millions who left their homeland and settled in not only Australia, but around the world. It highlights their challenges, joys and sorrows, but importantly, the remarkable contribution they have made to the growth and change of their adoptive countries. It is a remarkable coverage of Greeks in Melbourne, Australia, especially the life and times of Alfred Kouris.

Alfred has received numerous honours for his endeavours promoting community harmony, including the Patriarch’s Gold Cross presented to him by Archbishop Iezekiel in recognition for services to the Orthodox Church, and Life Membership of La Trobe University’s National Centre for Hellenic Studies and Research, where he was allocated a room to display his very valuable archive materials. He was also elected Life Governor of ‘FRONTIDA CARE Inc.’

As the founder of Alfredo’s Menswear, he saw a niche for late night trading and launched a campaign to have opening hours extended to 9 pm. “I wanted to bring Melbourne alive and I knew late-night trading would help do that,” he said. “I couldn’t understand why the city should die every evening.”

By defying the State Government and opening his six menswear stores past 5.30 pm, he was arrested and fined $8,000. One week later, the law was changed and stores could now be open until 9pm. He was honoured by receiving Victoria’s Award for Excellence in Multicultural Affairs. “I always felt that I had to prove myself worthy of being considered a first -class citizen in Australia,” said Mr. Kouris.

“I started to say to migrants that we should prove ourselves by doing something good for our new country.”

Alfred received an Order of Australia medal on the 12th of June 2006 from the Governor of Victoria, His Excellency John Landy at Government House …

“For service to the community through contributions to the business sector, raising public awareness of the issues facing migrants, and to the Greek community.”

In January 2014, Alfred and his wife, Mitsi, children and five grandchildren, celebrated not only 60 years of marriage, but of being a fine example of a young couple coming to Australia with little more than a suitcase of dreams and making a wonderful success of the migrant experience.

————————————————————————————

Extract from the book The history of Greeks in Australia by Josef Vondra

He was of medium build. His clasp of hand was firm and his words of welcome bright, humorous and totally engaging. But when he talked about his life and philosophies his words were full of strength, intensity and passion.’

He studied political science and economics in Athens.

Arriving in Australia in 1955 worked for a while in the clothing industry (his shop was around the corner from Sam Papasavas’ law firm in Swanston Street. It was a small shop, one of several Kouris had in the inner city area).

Soon after, he opened the Hellas Machinist Training School because he realised Greek girls coming from the country could only operate very primitive sewing machines, not the powerful machines found in a modern Australian factory. The school was successful and Alfredos Kouris branched into the manufacture of clothing and finally into retailing. At one time with his brother George, he had more than six shops in the city of Melbourne. Always highly motivated in terms of a community conscience, he became involved in a number of charities, Boy Scouts, Lions, Greek church and welfare work.

‘As a human being” he said, ‘my job is not only to make money but to give a little back to the community’.

In 1971 he noticed that people in his shops during lunch-hour seemed particularly rushed. Trading hours in Melbourne at the time finished at 5.30 on the dot; people who worked had to do their shopping and other personal business during their lunch hour. ‘I realised then that we shop-keepers were not offering the right sort of service. It’s not good for me or the customer to do business when one of us has a sandwich in his hand’. He approached other traders in the city area and though they were sympathetic, they were against it, especially the large department stores who immediately saw difficulties of a larger payroll and administrative problems. But Alfredos Kouris was determined. He collected more than 10,000 signatures on a petition for late night shopping and he got the support of another firm-minded ethnic community leader, Shanghai-born David Wang, a Melbourne City Councillor and president of the ‘Make Melbourne Brighter’ citizens committee. The two were now ready to take on the Government as well as the large retailers.

One night in November 1971, Alfredos Kouris, with the active support of his staff and other retailers in the inner city, kept his shops open after 5.30. To quote his words: ‘Melbourne was lit up like a Christmas tree. Many shops remained open too when they saw I was serious.’ Inspectors charged him with a breach of the law in the stark lights of television news units, the burr of cameras and a shop full of journalists. But business continued and later, Alfredos Kouris, his staff and friends celebrated at a restaurant, Ultimately the defiance cost him a total of $6,000 in fines, solicitor’s fees and expenses. Not long after this episode, the Victorian Parliament brought in new laws relating to late-night shopping, laws which brightened up the atmosphere of the city and suburbs at night and have made it a way of life for people to do the major part of the week’s shopping on Thursday and Friday nights.

 


My father, Alfredo Kouris

Paul Kouris remembers his father, a beacon of the Greek Australian community, and shares his insight on the man and his legacy

http://www.angelfire.com/ak/kouris/letter3.html

Savvas Grigoropoulos remembers

Alfred Kouris in Anagnostis Magazine

Middle photos courtesy of Josef Vondra  (from the book the History of Greeks in Australia)

 

Αυτοβιογραφία του Αλφρέδου Κουρή από το βιβλίο του “Η ευλογία και δυστυχία να αγαπάς δύο πατρίδες”. 42 χρόνια βιώματα, αναμνήσεις, εμπειρίες & προβληματισμοί

ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΑ ΜΟΥ ΧΡΟΝΙΑ
Γεννήθηκα στα Χανιά της Κρήτης, στη Χαλέπα, τον Ιούλιο του 1927. Ο πατέρας μου ήτανε υπάλληλος της Εθνικής Τραπέζης εκεί. Είχε παντρευτεί από κεραυνοβόλο έρωτα τη Μητέρα μου, (Χανιώτισσα δευτερότοκη κόρη του Δικαστή Γεωργίου Πωλιουδάκη) και είχαν αποφασίσει να ζήσουν στην Κρήτη και να κάνουν εκεί οικογένεια, παρά τις αντιρρήσεις των γονέων τους! Οι αντιρρήσεις αυτές βασικά οφείλοντο στο γεγονός, ότι ο πατέρας μου ήτανε μοναχογιός και η μητέρα του η Θάλεια Κουρή (Συριανή το γένος Αντωνίου Μαρινάκη, της οποίας η αδελφή Κατεριά είχε παντρευτεί το μέγα ευεργέτη της Σύρου Θ. Πετροκόκκινο), ήτανε πολύ πλούσια, ζούσε με τον άντρα της τον Εισαγγελέα Εφετών στην Αθήνα Αλφρέδο Κουρή και ήθελε το γιο της κοντά της!… Αλλωστε και ο πατέρας του ο Εισαγγελέας Εφετών, το έφερνε βαρέως ο μοναχογιός του να πάρει κόρη Ειρηνοδίκη!.. Μιλάμε για το 1922, όπου η πάλη των κοινωνικών τάξεων ήτανε δριμύτατη και “τα τζάκια…” κρατάγανε την εξουσία στα χέρια τους.

Αναφέρω αυτές τις αντιρρήσεις για το γάμο των γονέων μου, γιατί γίνανε αφορμή τελικά, αφού οι γονείς μας με τρία παιδιά, την αδελφή Θάλεια, εμένα και τον αδελφό μου τον Γιώργο, μείνανε στην Κρήτη οκτώ χρόνια, μετατεθήκανε στη Μεγαλούπολη της Πελοποννήσου στο εκεί υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας, από εκεί στην Καλαμάτα, στο Γύθειο και με την επιμονή της Γιαγιάς Θάλειας στο τέλος στην Αθήνα το 1938, αφού προηγουμένος είχε παραιτηθεί από την Εθνική Τράπεζα. Από τότε μείναμε στην Αθήνα κι εκεί μεγαλώσαμε και σπουδάσαμε και τα τρία παιδιά. Εκεί παντρευτήκαμε, οπότε επόμενο είναι να θεωρούμε τους εαυτούς μας περισσότερο Αθηναίους. Αν και οι ρίζες μας κρατάνε από την Κρήτη, που γεννηθήκαμε και είναι και η καταγωγή της μητέρας μας, της οποίας μάλιστα οι ρίζες, είναι από τα Σφακιά. Από την πλευρά του πατέρα μας τώρα θεωρούμαστε Κεφαλλονίτες, γιατί στην Κεφαλονιά γεννήθηκε αυτός και ήτο γένος του Γεράσιμου Βινιεράτου από τον πρώτο γάμο της γιαγιάς Θάλειας και εκεί ήτανε οι ρίζες του, Μπερδεμένα πράγματα δηλαδή! Τα συμπεράσματα δικά σας!..

Το γεγονός είναι, ότι το θέμα της καταγωγής μου με βοήθησε πολύ αργότερα, όταν μετανάστευσα στην Αυστραλία να κάνω τους πρώτους φίλους, είτε σαν “Αθηναίος”, είτε σαν “Κρητικός”, είτε σαν “Κεφαλλονίτης”. Στην Αθήνα μέναμε στη Γέφυρα Βύρωνος για ένα διάστημα, (στην οδό Φαιάκων και μετά στην οδό Ηλιάδος) και πήγαινα στο Δημοτικό Σχολείο του Βύρωνα. Μετά στην Πλατεία Πλαστήρα (στην οδό Εμπεδοκλέους θυμάμαι) και πήγαινα με τα πόδια στην Ανάληψη που ήτανε το Προγυμνάσιο! Μισή ώρα μου ‘παιρνε κάθε φορά εκείνος ο ανηφορικός χωματόδρομος θυμάμαι, που ήτανε γεμάτος χωράφια και κατσάβραχα δεξιά και αριστερά. Τώρα φαντάζομαι νάναι άσφαλτος και γεμάτος πολυκατοικίες! Αυτό λέγεται “εξέλιξη”! Tov Σεπτέμβρη του 1940 “κουβαλήσαμε” σε πιο “αριστοκρατική γειτονιά” της τότε της Αθήνας, στην οδό Παιωνιου 10 (προέκταση της Xευδεν) στην Πλατεία Κυριακού, που μετονομάστηκε αργότερα σε Πλατεία Βικτωρίας.

Εκεί ουσιαστικά μεγαλώσαμε… Εκεί μας βρήκε ο πόλεμος, η κατοχή, τα Δεκεμβριανά και ο εμφύλιος. Εκεί παντρευτήκαμε η αδελφή μου τον Κεν κι εγώ τη Μίτση και εκεί γεννήθηκε και ο γιος μας ο Παύλος. Απ’ εκεί φύγανε η αδελφή μου με τον Κεν το 1946 για μόνιμη εγκατάσταση στο Λονδίνο κι εγώ με τη γυναίκα μου και το γιο μας τον Μάρτιο του 1956 για τη Μελβούρνη! Ιστορικό σπίτι! Μετά από δέκα χρόνια που επισκέφθηκα την Αθήνα τρόμαξα να το γνωρίσω. Ολα ολόγυρα είχαν αλλάξει. Πολυκατοικίες παντού… Επαυσε πλέον να είναι “αριστοκρατική γειτονιά”… Τώρα η περιοχή έχει μαύρα χάλια από τα καυσαέρια και τον κόσμο που μένει εκεί γύρω. “Κάθε καρυδιάς καρύδι”. Είπαμε: “Εξέλιξη”!

Τις τέσσερις τάξεις του Γυμνασίου, τις εβγαλα στο 5ον Γυμνάσιο στα Εξάρχεια. Ιστορικό Γυμνάσιο! Έβγαλε ήρωες, επαναστάτες και καλλιτέχνες! Ηθοποιούς, όπως τον Τζόγια. Μουσικούς όπως τον Καπνιση, Κινηματογραφιστές, όπως το Νίκο Δημόπουλο της Φίνος Φιλμ. που αργότερα συνάντησα κι αυτόν σαν μετανάστη στη Μελβούρνη και γίναμε φίλοι. Μικρός ο κόσμος). Στο σχολείο δεν κάναμε παρέα γιατί αυτός ήτανε λίγο μεγαλύτερος από μένα.

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ…
Όλο το Γυμνάσιο σχεδόν ήτανε οργανωμένο στην ΕΠΟΝ και εγώ φυσικά. Σε κάθε διαδήλωση ενάντια στους κατακτητές το Γυμνάσιό μας, ήτανε από τα πρώτα. Μόλις πατήσανε το πόδι τους οι Ιταλοί στην Αθήνα με τις πλάτες των Γερμανών… θυμάμαι τους γιουχάραμε και τους πετροβολήσαμε στους δρόμους! Μας κυνήγησαν στο λόφο του Στρεφη και εκεί έγινε χαμός!… Ο λόφος είχε γεμίσει πιτσιρικάδες… Εκεί πήραμε το βάπτισμα του πυρός και νιώσαμε για πρώτη φορά “ήρωες”, πολεμώντας τους καραμπινιέρηδες του Μουσολίνι με ξύλα και πετραδάκια! Αργότερα αντί για ξύλα και πετραδάκια… πολεμάγαμε τους βάρβαρους κατακτητές με χειροβομβίδες και βόμβες μολότοφ στους δρόμους της Αθήνας και στα βουνά. Είχαμε πια ψηθεί στην αντίσταση και στον ανταρτοπόλεμο.

Εγώ τότε, τον Απρίλιο του 1941, που μπήκανε οι Γερμανοί στην Ελλάδα, πάτησαν το πόδι τους στην Ακρόπολη και υψώσανε τη σημαία τους με τη σβάστικα, ήμουνα μικρός. Μόλις 13
ετών. Παρ’ όλα αυτά πρέπει να πω, ότι εμείς οι πιτσιρικάδες”, στις πόλεις και στα χωριά, είχαμε ήδη συνειδητοποιήσει, ότι έπρεπε να βοηθήσουμε τους γονείς μας να αντισταθούν στους βάρβαρους κατακτητές.

Πεινάγαμε!… Υποφέραμε από αποβιταμίνωση!… Τρώγαμε λαχανίδες και μια χούφτα μαύρες σταφίδες για να επιβιώσουμε… Αλλά ο αγώνας ακόμα και ο δικός μας ενάντια στους
κατακτητές ήτανε ασταμάτητος, σκληρός και αδυσώπητος. Από το 1942/1943 μέχρι και την Απελευθέρωση, χιλιάδες πιτσιρικάδες” είχανε πάρει στην ύπαιθρο χώρα και τα βουνά το χρίσμα του “Αετόπουλου, και χρησιμοποιούντο σαν “ταχυδρόμοι” και μεταφορείς μηνυμάτων, τροφίμων, (ακόμα και όπλων και πυρομαχικώ) που παρέδιδαν στις αντιστασιακές ομάδες.

Στις μεγάλες πόλεις, είχαν οργανωθεί “συμμορίες σαλταδόρων, οι οποίοι ουσιαστικά κάνανε δολιοφθορά με το δικό τους τρόπο στα στρατεύματα κατοχής. Όπου βλέπανε στρατιωτικό αυτοκίνητο φορτωμένο με ψωμιά κι άλλα τρόφιμα, ή υλικά, σαλτάρανε από το πίσω μέρος του αυτοκινήτου και μέσα σε δευτερόλεπτα όλο το φορτίο τους έκανε φτερά!!… Γι’ αυτό λεγόντουσαν και “σαλταδόροι”. Τέτοιες συμμορίες κάνανε θραύση στην Αθήνα! Οι “Κατακτητές”, όταν τους παίρνανε χαμπάρι, τους πυροβολούσαν στο ψαχνό…

Πολλοί από αυτούς τους πεινασμένους “ήρωες” χάσανε τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Μια παγερή μέρα το 1943 θυμάμαι, έγινα αυτόπτης μάρτυρας μιας φρικιαστικής
σκηνής στην οδό Λιοσίων στην Αθήνα. Ενας σαλταδόρος όχι παραπάνω από 13 χρονών, είχε αρπάξει μια κουραμάνα από ένα Γερμανό στρατιώτη και τον κυνήγησε και τον έπιασε. Του πήρε την κουραμάνα, έπιασε το χέρι του και του το έσπασε στα δύο ακριβώς στον αγκώνα μπροστά στα μάτια των περαστικών και τα ουρλιαχτά του παιδιού! Αυτή τη σκηνή, έχουν περάσει 54 χρόνια και ακόμα τη θυμάμαι! Τέτοια φρικαλέα γεγονότα δεν ξεχνιούνται και δεν συγχωρούνται.

Αυτό το συμβάν το αναφέρω, για να πάρετε μια ιδέα, όσοι είχατε την τύχη να γεννηθείτε μετά τον πόλεμο, τι περάσαμε εμείς τα παιδιά της Κατοχής και τι κινδύνους και φρικτά
βασανιστήρια περάσανε οι Γονείς μας και τα αδέλφια μας που ήτανε οργανωμένοι στην “ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ”,

Τρεις φορές εγλίτωσα από τα χέρια της Γερμανικής Γκεστάπο και των ES-ES. Την πρώτη φορά ήτανε το 1943, που με κυνηγήσανε σε μια διαδήλωση διαμαρτυρίας που είχα πάρει μέρος στο Πεδίο του Άρεως και αναγκάστηκα να κρυφτώ κυνηγημένος σε ένα καρβουνιάρικο της οδού Αχαρνών, για να γλιτώσω. Καταλαβαίνετε πως βγήκα αργότερα μέσα από ένα σωρό από κάρβουνα, Ήμουνα σαν αράπης! Περί το τέλος του 1943, πέρασα μια δεύτερη λαχτάρα. Τον καιρό εκείνο το ηθικό των Γερμανών ήτανε πολύ πεσμένο και όλοι ξέρανε ότι χάνουν τον πόλεμο. Πουλάγανε λοιπόν ότι βρίσκανε για να μαζέψουν χρήματα.

Εγώ τότε μίλαγα καλά γερμανικά και τους έπιανα στο δρόμο και στο Σταθμό Λαρίσης και τους αγόραζα ότι είχανε. Μέχρι και περίστροφα και βενζίνη, που τα χρειαζόμαστε για την
Αντίσταση. Η ποινή ήταν φυσικά, αν σε έπιανε η Γκεστάμπο να κάνεις αυτή τη δουλειά: “θάνατος και για τον αγοραστή και για το Γερμανό που τα πουλούσε”. Αλλά ποιος έδινε τότε σημασία σ’ αυτά. Είχα βρει λοιπόν ένα Γερμανό λοχία και είχαμε συμφωνήσει να μου φέρει ένα περίστροφο γερμανικό να το αγοράσω για 500 κατοχικά μάρκα. Θα συναντιόμαστε το ίδιο βράδυ σε ένα ερειπωμένο σπίτι στην οδό Αλκιβιάδου, που το χρησιμοποιούσα γι’ αυτές τις δουλειές.

Ήρθε ο λοχίας στο ραντεβού, βγάζω να του δώσω τα 500 μάρκα, μου τ’ αρπάζει από το χέρι και τραβάει την ξιφολόγχη του και μου λέει: “Φαφχλουτ!…”. Δηλαδή Γουρούνι! Αν μιλήσεις θα σε σκοτώσω!. Εγώ τα ‘κανα απάνω μου στην κυριολεξία!…

Παρ’ όλα αυτά βρήκα το σθένος και το θράσος, να του πω ψέμματα φυσικά: “Ο πατέρας μου είναι αστυνομικός και θα σε καταγγείλει στη Γκεστάμπο!”. Γύρισα δε προς την πόρτα του
ερειπωμένου και άδειου σπιτιού, τη βρόντησα δυνατά φωνάζοντας: POLICE – POLICE! Και “Ώ! Του Θαύματος”! Ο λοχίας πέταξε κάτω την ξιφολόγχη και τα μάρκα και το έβαλε στα πόδια!… Ήμουνα τότε 16χρονώ.

Στις αρχές του 1944 πάλι, είδα το χάρο με τα μάτια μου!… Ήμουνα τότε 17 ετών και ο πατέρας μου είχε φροντίσει μέσω του εξαδέλφου του του Αντώνη Σκάση που ήτανε τότε Προσωπάρχης της Τραπέζης της Ελλάδος, να με διορίσει εκεί έκτακτο υπάλληλο. Με βάλανε στα υπόγεια της Τραπέζης να δουλεύω στην καταμέτρηση των χρημάτων και χρηματαποστολών στα στρατεύματα κατοχής. Έτσι μπορούσαμε βάσει των χρημάτων που δίναμε στην κάθε μονάδα να υπολογίζουμε τον αριθμό των στρατιωτών που είχαν. Αυτές τις καταστάσεις των χρηματαποστολών, τις έδινα μυστικά φυσικά στο Νονό μου τον Γιάννη Γεμενάκη (Χανιώτη), που ήτανε δικηγόρος, γερό στέλεχος της Αντίστασης και δούλευε στο Δικαστικό Τμήμα της Τραπέζης.

Εκείνη τη μοιραία ημέρα θυμάμαι, που είδα το χάρο με τα μάτια μου, η Οργάνωση του Ε.Α.Μ. της Τράπεζας είχε οργανώσει μια συγκεκριμένη διαμαρτυρία μέσα στο μεγάλο χολ της
Τράπεζας και μου είχαν δώσει να μοιράσω σχετικές προκηρύξεις. Τις πήρα λοιπόν, ανέβηκα στο μέσο πάτωμα της Τράπεζας που είχε τότε μπαλκόνια εσωτερικά που βλέπανε στο μεγάλο χολ και άρχισα να πετάω τις προκηρύξεις, όταν ξαφνικά ορμήσανε τα ES-ES από όλες τις εισόδους της Τραπέζης και αρχίσανε να πυροβολούν στο ψαχνό προς κάθε κατεύθυνση. Έγινε πανζουρλισμός. Οι υπάλληλοι τρέχανε προς τις σκάλες για να σωθούν. Μπροστά μου ένας άμοιρος κλητήρας έπεσε κάτω αιμόφυρτος. Για να γλιτώσω ξάπλωσα δίπλα του και άρχισα να βογκάω, κάνοντας κι εγώ τον τραυματία!. Σε λίγο σταμάτησαν τους πυροβολισμούς και από τα μεγάφωνα μας κάλεσαν όλους να συγκεντρωθούμε με τα χέρια ψηλά στο μεγάλο Χολ. Όσοι παρουσιασθούν και κρυφτούν στο κτίριο είπαν, θα ανακαλυφθούν και θα συλληφθούν… Μαζευτήκαμε πάνω από 800 άτομα στο Χολ, με τα χέρια ψηλά. Οι “Σπιούνοι – προδότες” διερμηνείς των ES-ES, φορούσαν κουκούλες και περνάγανε μπροστά μας και όποιους γνωρίζανε τους δείχνανε και οι Γερμανοί τους παίρνανε και τους βάζανε στις κλούβες που περιμένανε έξω από την Τράπεζα. Μου είχε κοπεί τότε η ανάσα!

Μας κράτησαν με τα χέρια ψηλά, νηστικούς και διψασμένους από τις 10 το πρωί μέχρι τις 10 ΤΟ βράδυ ψάχνανε να βρούνε το Νονό μου τον Γεμενάκη, και μας ρωτάγανε εάν τον ξέρουμε όλοι λέγαμε “όχι”. Κάποιος πρέπει να τον είχε προδώσει… Το συμβάν είχε μαθευτεί αστραπιαία σ’ όλη την Αθήνα και χιλιάδες συγγενείς και φίλοι των υπαλλήλων της Τραπέζης είχαν συγκεντρωθεί έξω από την Τράπεζα και περίμεναν να μας αφήσουν. Τελικά μας άφησαν εξουθενωμένους τα μεσάνυχτα.

Αργότερα έμαθα ότι το Νονό μου τον έκρυψε μια γερμανομαθής Γραμματέας του Αντώνη Σκάση σε μια ντουλάπα του Γραφείου της, στο οποίον μπήκαν και ρώτησαν φυσικά, αλλά δεν τόλμησαν να ψάξουν!! Ο Γεμενάκης έτσι γλίτωσε και μετά από μέρες μάθαμε ότι φυγαδεύτηκε στη Ανατολή! Αυτή ήτανε μια άλλη ιστορία ίσως άγνωστη για πολλούς, της Κατοχής. Όταν παντρευτήκαμε με τη Μίτση, μάθαμε ότι έμενε στη Νέα Σμύρνη και πήγαμε και τον βρήκανε, για να μας δώσει την ευχή του! Ήτανε γερασμένος και κουρασμένος. Συγκινήθηκε και μας καλοδέχτηκε και θυμηθήκαμε τα παλιά!… Εκτοτε φύγαμε στην Αυστραλία και δεν τον ξανάδαμε!..

Τα πιο πάνω γεγονότα της ζωής μου σαν παιδί της Κατοχής, ήτανε φυσικά ασήμαντα, μπροστά στα όσα άλλα παιδιά της ηλικίας μου κάνανε, ή υπέστησαν κατά τη διάρκεια του κολοσσιαίου Αγώνα της Αντίστασης, ενάντια στους κατακτητές. Γι’ αυτό και διευκρινίζω, ότι ο λόγος που τα αναφέρω, δεν είναι για να περιαυτολογήσω…, αλλά απλά να καταγράψω μια ακόμα πτυχή της ιστορίας γύρω από τη ζωή και τη δράση των ελληνόπουλων κατά την περίοδο της Κατοχής. Τέτοιες “ιστοριούλες” μικρές, αλλά και άλλες πολύ μεγαλύτερες και πιο ριψοκίνδυνες και πιο επώδυνες, έχουν ζήσει όλοι οι Έλληνες κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής. Γιατί λίγο – πολύ όλοι οι Έλληνες πήρανε μέρος στον πόλεμο, και την ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ. Mάχιμοι και άμαχοι… Έτσι ο καθένας έγραψε την προσωπική του ιστορία, με τον δικό του τρόπο… Με το δικό του αίμα. Τη μεγαλοσύνη της καρδιάς του. Τη γενναιότητα και το ψυχικό σθένος που διέθετε και που απαιτούσαν οι επικίνδυνες αποστολές και περιστάσεις!

Τις δύο τελευταίες τάξεις του Γυμνασίου, την 5η και την 6η τις τελείωσα στο “ΝΥΧΤΕΡΙΝΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ”, που λειτουργούσε κατά διάρκεια της Κατοχής υπό την αιγίδα της Αρχιεπισκοπής στην οδό Μέτωνος, στην Πλατεία Κουμουνδούρου. Ήτανε ένα άριστο Γυμνάσιο, μόνο για εργαζόμενους, που είχαν αναγκασθεί να διακόψουν τις σπουδές τους λόγω εργασίας. Έτσι μπόρεσα και εγώ, που όπως ανέφερα εργαζόμουνα στην Τράπεζα της Ελλάδος ως έκτακτος υπάλληλος, να εγγραφώ εκεί και να πηγαίνω τα βράδια, ώστε με πολύ διάβασμα και σκληρή δουλειά να κατορθώσω τελικά να πάρω το απολυτήριο μου του Γυμνασίου και να το υποβάλλω στην Τράπεζα να μονιμοποιηθώ. Στο Γυμνάσιο αυτό κυρίως, φοιτούσαν Δημόσιοι Υπάλληλοι, Αστυνομικοί, Χωροφύλακες, Ιδιωτικοί Υπάλληλοι, Παπάδες, όλοι άτομα που αγωνιούσαν να πάρουν το απολυτήριό τους για να πάρουν μια προαγωγή και καλύτερη θέση με ανάλογες απολαβές. Ήτανε επομένως ώριμοι άνθρωποι, πολύ μεγαλύτεροι από μένα, διάβαζαν πολύ και γι’ αυτό ήσαν και άριστοι μαθητές. Εγώ ήμουν ο μικρότερος σε ηλικία και ο συναγωνισμός μαζί τους ήτανε σκληρός και άνισος. Αυτό όμως που με βοήθησε πολύ, ήτανε το γεγονός, ότι είχαμε ένα σπουδαίο καθηγητή Φιλόλογο τον κ. Ζουλίου, που με αγαπούσε και με βοήθησε πολύ να αριστεύσω στα Ελληνικά μου, τη Φιλολογία, Λογοτεχνία και Ιστορία, που γενικά λάτρευα από μικρός. Έτσι και πήρα το πολυπόθητο απολυτήριο μου τον Ιούνιο του 1944 σε ηλικία 17 ετών με πολύ υψηλούς βαθμούς παρ’ όλο που εργαζόμουν. Το όνειρό μου ήτανε, να μπω αργότερα στο Πανεπιστήμιο στη Νομική Σχολή και να ακολουθήσω τον δικαστικό κλάδο των παππούδων μου, ή τη Σχολή Πολιτικών Επιστημών καιγίνω Διπλωμάτης, η πολιτικός, όπως ήσαν οι θείοι μου Βενιεράτοι, Κουρήδες και Πετροκόκκινοι. Τα όνειρά μου όμως αυτά, ανετράπησαν δυστυχώς, γιατί από το 1945-1948 άρχισε η διαίρεση και ο εμφύλιος πόλεμος, και με πήρε κι εμένα το ρεύμα του διχασμού και του καταστρεπτικού κυκλώνα της εθνικής συμφοράς!!

Place of Origin: Halepa, Chania, Crete
Occupation: Businessman, Journalist
Born: July 11, 1927
Died: June 16, 2016

Share this BIOGRAPHY

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
error: Content is protected!